Peter Navarro & Greg
Autry
Dịch giả: Nhóm dịch thuật cựu học sinh
AIT
Phần IV. CẨM
NANG CHO NGƯỜI ĐI NHỜ XE ĐẾN NHÀ TÙ TRUNG QUỐC
Chương 13 –
Chết vì tàn sát kiểu Trung Quốc: Khi Mao gặp Orwell và Đặng Tiểu Bình
tại quảng trường Thiên An Môn
Chủ nghĩa Cộng sản không phải là tình
yêu. Chủ nghĩa Cộng sản là cái búa tạ để ta nghiền nát kẻ
thù.
- Mao
Trạch Đông
Trên “thiên đường của công nhân” Trung Quốc,
đáng buồn là chính nhân dân Trung Quốc lại thường là “kẻ thù” của nhà nước Cộng
sản. Những công dân – kẻ thù này là những người lao động chăm chỉ thực thụ ở
chính nước Cộng hòa của “Nhân dân” – những người mong muốn có mức lương cao hơn
và điều kiện làm việc tốt hơn, những người khao khát được có nước sạch và bầu
không khí trong lành, những người phấn đấu để được nhận những khoản trợ cấp hưu
trí và chăm sóc sức khỏe khiêm nhường, những người đang tuyệt vọng và thiết tha
tìm kiếm quyền tự do được bày tỏ quan điểm chính trị và tôn giáo của mình.
Còn trên những lãnh thổ đã bị thôn tính như Tây
Tạng, Nội Mông, và tỉnh Tân Cương, những “kẻ thù” này của đảng Cộng sản Trung
Quốc cũng lại là người bản địa – những người dám cả gan tìm cách thoát khỏi tầm
ảnh hưởng của Bắc Kinh, những người đòi phải phân chia công bằng những thành quả
thu được trong quá trình khai thác tài nguyên trên quê hương mình, những người
đang nhói đau và phẫn uất trước việc nhập cư ồ ạt của người Hán, một sắc tộc
chiếm ưu thế được được Bắc Kinh “nhập về” với ý đồ rõ ràng là pha loãng và
“thanh tẩy” bộ gien của họ.
Đối với hàng trăm triệu nạn nhân này của Cộng
hòa Nhân dân Trung Quốc, đó là bộ ba yếu tố không thể tách rời theo thứ tự
sau:
• Việc trấn áp ngay trong nước đi kèm với một
mô hình tăng trưởng kinh tế gây ô nhiễm tràn lan và sử dụng nhân công rẻ
mạt.
• Chế độ thần quyền của đảng Cộng sản vừa mang
tính giai cấp vừa cứng nhắc, không cho phép bất kỳ thay đổi tiến bộ nào,
và
• Một thứ chủ nghĩa toàn trị mạnh và cực đoan
hơn thứ đã được Orwell4 miêu tả – nó theo dõi từng cử động nhỏ của bạn,
bóp nghẹt từng hơi thở của bạn, và tuyệt đối không cho phép có bất kỳ sự đối lập
nào.
Trên thực tế, cái gọi đầy mỉa mai là “Cộng hòa
Nhân dân” vừa không phải là một nền dân chủ đại diện với các lãnh đạo được người
dân bỏ phiếu bầu đúng cách, cũng không phải là một nền “cộng hòa” nơi người dân
theo bất kỳ cách thức, hình thức, hay hình thái nào giữ quyền kiểm soát cốt yếu
đối với chính quyền. Thay vào đó, các cuộc họp và quá trình ra quyết định của
đảng Cộng sản cầm quyền Trung Quốc hoàn toàn không minh bạch và được giới truyền
thông sàng lọc với bàn tay sắt của đảng kiểm soát.
Sự dối trá vĩ đại5 bắt đầu từ tên gọi của
nước Trung Quốc và được nêu trong hiến pháp
Công
dân nước Cộng hòa Nhân dân Trung Quốc có quyền tự do ngôn luận, báo chí, tụ
họp, lập hội, tuần hành và biểu tình.
- Điều
35, Hiến pháp Trung Quốc
Cũng hệt như tên “Cộng hòa Nhân dân” đầy dối
trá nực cười của đất nước Trung Quốc, Hiến pháp của đất nước “Cộng hòa Nhân dân”
cũng là một trò chơi đố chữ đầy phi lý. Điều 35 cho phép các quyền tự do ngôn
luận, lập hội, tụ họp và biểu tình, nhưng nếu bạn thực hiện bất cứ quyền nào
trong các quyền này – nhất là biểu tình thì chẳng khác nào khích người ta đánh
bạn nhừ tử hoặc cho bạn đi tù, hoặc cả hai.
Về khía cạnh tự do báo chí, điều kiện tiên
quyết để duy trì thành công một nhà nước kiểu cảnh sát là việc nhà nước đó có
khả năng vừa kiểm soát các luồng thông tin vừa đúc khuôn nhận thức về bản chất
và hiện tượng của sự việc bằng cách quản lý các hoạt động trao đổi thông tin ra
và vào. Đây là một quá trình hai bước nhằm cấm đoán thông tin chân thực và thay
thế bằng thông tin dối trá đầy thuyết phục; và Trung Quốc đang sử dụng báo chí
và các phương tiện truyền thông điện tử của mình để làm điều này rất hiệu quả.
Trên thực tế, Chỉ số Tự do Báo chí gần đây nhất do Tổ chức Phóng viên Không biên
giới công bố, đã xếp Trung Quốc ở thứ hạng 171 trong số 178 quốc gia và Trung
Quốc chỉ đứng trên khoảng vài “hố đen” kiểm duyệt ngặt nghèo như Sudan, Bắc
Triều Tiên, và Iran.
Điều 40 Hiến pháp quy định: “Tính tự do và tính
riêng tư thư tín của công dân nước Cộng hòa Nhân dân Trung Quốc được pháp luật
bảo vệ”. Điều này cũng thật nực cười. Chỉ cần thử vào Internet ở Trung Quốc và
gửi một thư điện tử cho một người bạn. Bức thư đương nhiên được coi là “riêng
tư” của bạn sẽ được lọc ở “Vạn lý Hỏa thành” nơi có trên 50.000 cảnh sát mạng và
nhân viên kiểm duyệt; chúng tôi đã trực tiếp thấy điều này khi cảnh sát ở Thẩm
Quyến bắt giữ những người bất đồng chính kiến, những người chúng tôi đã lên lịch
hẹn gặp qua thư điện tử.
Để biết Vạn lý Hỏa Thành hoạt động thế nào, bạn
cũng có thể thử như sau: Hãy vào bất kỳ một quán cà-phê Internet ở một thành phố
bất kỳ nào ở Trung Quốc và thử đánh vào trình duyệt web cụm từ như “freedom of
speech” (“tự do ngôn luận”) hay “Tiananmen Square demonstrations” (“biểu tình ở
Quảng trường Thiên An Môn”) các đường link tìm được sẽ bị khóa. Hãy thử đánh lần
nữa, máy tính bạn đang dùng sẽ tắt ngúm. Hãy thử làm lại mấy lần nữa, rất có thể
bạn sẽ được cảnh sát mạng Trung Quốc trực tiếp thăm hỏi – hoặc bị bắt quả tang
bởi một người nào đó trong mạng lưới an ninh không chuyên. Những người này sẽ
giao nộp đồng bào Internet của mình để lấy tiền thưởng. Như Chủ tịch Hồ Cẩm Đào
đã cảnh báo:
[Chúng ta phải] củng cố và kiện toàn hơn nữa
việc kiểm soát trên các trang thông tin mạng, nâng cao mức độ kiểm soát xã hội
ảo, và hoàn thiện các cơ chế của chúng ta trong việc định hướng trực tuyến ý
kiến của công chúng.
Ở đây thiết nghĩ cũng cần nói thêm rằng, giống
như nhiều việc khác ở Trung Quốc, việc kiểm duyệt cũng được phối kết hợp một
cách khéo léo trong chiến tranh kinh tế của Bắc Kinh chống các đối tác thương
mại và đối thủ cạnh tranh của mình. Ví dụ, các rạp chiếu phim ở Trung Quốc bị
cấm chiếu phim của Hollywood vì các phim này bị quy kết là đi ngược lại văn hóa
và đạo đức trong khi chúng lại được phép ngấm ngầm sao chép lậu trên đường phố
Thượng Hải – việc này chẳng khác nào một rào chắn thương mại khổng lồ được dựng
lên nhằm vào một trong những ngành công nghiệp đồ sộ của Mỹ.
Tương tự như vậy, việc chặn không cho các
công ty Mỹ như Google, YouTube, và Facebook tham gia thị trường Trung Quốc
trong khi vẫn nuôi dưỡng các hãng nhái như Baidu, Youku, và RenRen rõ ràng là sự
vi phạm trắng trợn quy tắc của Tổ chức Thương mại Thế giới lại được ngụy trang
bằng thứ lập luận quái đản rằng kiểm duyệt là lý do có căn cứ chứ không phải là
một hành vi xấu xa được dàn xếp. Như báo Businessweek đã bình luận “Nếu Facebook
là công ty trồng bắp hay chế tạo ô tô thì người ta lại sẽ gào lên với thế giới
rằng Trung Quốc đang dựng lên các rào cản thương mại”.
Và đây là một dòng khác tiếp theo trong tài
liệu đầy mỉa mai đó: Một thực tế là rất nhiều công dân Trung Quốc bị tống giam
vì cố gắng hiện thực hóa những thứ tự do được quy định trong các Điều 35 và 40
đã mặc nhiên chỉ ra rằng công an Trung Quốc chẳng bận tâm đọc Điều 37 của Hiến
pháp. Điều 37 quy định rằng:
Tự do cá nhân của những công dân nước
Cộng Hòa Nhân dân Trung Quốc là bất khả xâm phạm.
Trên thực tế, hiện đã có đến hai triệu người
dân Trung Quốc đang chết mòn trong hơn 300 cái gọi trại “Cải tạo lao động”; và
hàng chục nghìn người dân trong số này đang bị giam giữ vì tội ác là theo đạo
Thiên chúa mà “không đăng ký” hoặc bị đuổi đi vì là thành viên của giáo phái
Pháp Luân Công. Sự việc này cũng không kém phần kỳ lạ vì Điều 36 của hiến pháp
đã quy định rõ:
Công dân nước Cộng hòa Nhân dân Trung Quốc
có quyền tự do tín ngưỡng.
Tất nhiên, khi những công dân Trung Quốc bình
thường buộc phải đối mặt với sự tương phản hoàn toàn giữa những lý tưởng được
quy định trong Hiến pháp của họ và hiện thực cuộc sống diễn ra hàng ngày kiểu
như nhà văn Orwell đã mô tả, họ sẽ thấy có tình trạng đối nghịch khắc nghiệt
trong cảm nhận của mình. Sự đối nghịch này làm nảy sinh câu hỏi: Điều gì đã
khiến một quốc gia với những con người chăm chỉ, thông minh, và một nền lịch sử
kinh tế,văn hóa lâu đời và phong phú như vậy lại rơi vào địa ngục toàn trị như
hôm nay? Để trả lời câu hỏi này sẽ có ích hơn nếu ta nghiên cứu vắn tắt nhiều
bước ngoặt chủ yếu trong lịch sử.
Một quốc gia đế quốc hùng mạnh tụt xuống đói
nghèo cô lập
Một
đội tàu biển khổng lồ của [Trung Quốc] rời cảng năm 1414 giong buồm đi về phía
Tây với mục đích thương mại và thám hiểm. Nhiệm vụ của đội tàu vượt xa những gì
Columbus có thể dự tính. Đội tàu có ít nhất 62 chiếc tàu thương mại lớn kiểu
Galileo, bất cứ chiếc nào trong số đó có thể chở ba tàu nhỏ của Columbus trên
boong.
- The
Emperor’s Giraffe6
Phần lớn tính đổi mới và năng động mà chúng ta
gắn với Trung Quốc có nguồn gốc từ triều đại nhà Đường (khoảng năm 600 đến năm
900 sau Công nguyên) và đầu triều đại nhà Minh (khoảng năm 1370-1450). Trong cả
hai thời kỳ này, Trung Quốc – nước phát minh ra mọi thứ từ la bàn, thuốc súng,
tên lửa nhiều tầng đến tiền giấy, xe đẩy, rượu, cờ tướng – cho đến thời điểm đó
là nền văn minh thịnh vượng nhất, hùng mạnh nhất, ổn định và tiên tiến nhất trên
Trái Đất.
Đặc biệt vào triều nhà Minh, khi châu Âu còn
ngủ vùi trong thời kỳ tăm tối, Trung Quốc đã phát triển một nền kinh tế tiêu
dùng vững chắc được hỗ trợ bởi đổi mới công nghệ và một đế chế thương mại quy mô
lớn. Cũng chính trong thời kỳ này hoàng đế thứ ba triều Minh đã hạ thủy đội tàu
thám hiểm lớn nhất mà thế giới từng thấy cả trước cũng như sau thời kỳ đó.
Theo ghi chép trong cuốn The Emperor’s
Giraffe của Samuel Wilson, đội tàu thám hiểm đầy uy quyền của Trung Quốc có
hàng trăm “tàu kho báu” đồ sộ có chiều dài bằng khoảng nửa chiều dài của một con
tàu biển hiện đại ngày nay. Các con tàu này chở hàng chục nghìn thủy thủ Trung
Quốc đến Ấn Độ, châu Phi, và Trung Đông, và trở về mang theo đồ cống nạp và các
đại sứ từ phương xa. Nếu so sánh, tất cả đoàn của Christopher Columbus chỉ là
một nhúm thuyền con tội nghiệp, và nếu dự tính trên cơ sở những gì đội tàu uy
quyền đã làm được, Trung Quốc đã đủ mạnh để trở thành một thế lực quốc tế chẳng
mấy khó khăn có thể buộc Tây Ban Nha và Anh phải từ bỏ cuộc chinh phục địa vị bá
chủ toàn cầu ở thế kỷ mười sáu.
Tuy thế, giấc mơ đế quốc của Trung Quốc đã
không thành hiện thực. Năm 1433, các vị quan thái giám của triều đình quyền lực
này đã đột ngột dẹp bỏ các chuyến thám hiểm, phá hủy tàu bè, và thậm chí cố xóa
sạch hồ sơ chuyến thám hiểm đó. Tiếp theo là một chính sách theo chủ nghĩa cô
lập có tính chất phá hại – từ đó khiến Trung Quốc, một dân tộc một thời vĩ đại
dần chìm vào thời kỳ đen tối trong khi phương Tây phát triển rực rỡ.
Đến đầu những năm 1800, bất chấp chính sách cô
lập của mình, Trung Quốc vẫn chiếm một phần ba tổng sản lượng quốc nội (GDP) của
thế giới so với tỉ lệ 3% kém cỏi của nước Mỹ. Nhưng tại thời điểm lịch sử mấu
chốt này Trung Quốc đã hoàn toàn từ bỏ cuộc Cách mạng Công nghiệp.
Một trong những vụ “gậy ông đập lưng ông” lớn
của lịch sử là công nghệ của Trung Quốc như thuốc súng, la bàn thay vì giúp
Trung Quốc lại bị chính các nước châu Âu biến thành vũ khí để rốt cuộc đi cướp
bóc Vương quốc Trung tâm7 một thời kiêu hãnh và hùng mạnh này. Chính trong thời
kỳ dài mà người Trung Quốc gọi là thời kỳ “bị ngoại quốc sỉ nhục” này, các thế
lực đang nổi lên của phương Tây đã thiết lập các căn cứ thuộc địa để phục vụ cho
mục đích đổ bộ ở các thành phố cảng như Quảng Châu, Hạ Môn, Phúc Châu, Ninh Ba
và Thượng Hải. Những thế lực thực dân này không đến trong bình yên mà để bóc lột
tối đa của cải của Trung Quốc rồi chất lên tàu chở về Anh, Hà lan, và Bồ Đào
Nha.
Tương tự vậy, trong thời kỳ này nước Anh khởi
động những cuộc Chiến tranh Thuốc phiện buộc Trung Quốc phải chấp nhận nhập khẩu
từ Ấn Độ thứ thuốc phiện gây chết người để giúp Anh cân bằng thâm hụt thương mại
khổng lồ với Trung Quốc đối với những mặt hàng như bông, tơ lụa, và trà. Cực
điểm của những cuộc chiến tranh này là khi phong trào nổi dậy có tên gọi Nghĩa
Hòa Đoàn nổ ra, một phong trào nổi dậy của người Trung Quốc chống lại những
người nước ngoài và đã bị các lực lượng viễn chinh của quân đội châu Âu và Mỹ
dập tắt bằng vũ lực. Chính các đội quân nước ngoài này đã diễu hành vào Tử Cấm
Thành qua lăng tẩm của các hoàng đế triều Minh vĩ đại, xé nát mẩu cuối cùng của
lòng tự trọng, kiên nhẫn, và quan trọng nhất, sự gắn kết của người Trung
Quốc.
Ngay sau việc bị nước ngoài sỉ nhục này, đất
nước Trung Quốc dần dần bị chia tách bởi những cuộc cách mạng diễn ra ở khắp
nơi. Sau một tia hy vọng ngắn ngủi về một nền cộng hòa dưới sự lãnh đạo của Tôn
Trung Sơn năm 1912, Trung Quốc nhanh chóng bị cuốn vào cuộc nội chiến đẫm máu,
đa chiều giữa những người theo chủ nghĩa dân tộc, chủ nghĩa cộng sản, và lãnh
chúa tư nhân. Tình trạng hỗn loạn chông chênh này đã vô tình khơi mào cho một
cuộc xâm lược tàn bạo của Nhật Bản và đỉnh điểm của nó là việc Mao Trach Đông
nổi lên thành lập nước Cộng hòa Nhân dân vào năm 1949, và cuộc đào thoát bằng
máy bay sang bờ biển Đài Loan của những lực lượng Trung Quốc theo chủ nghĩa dân
tộc.
Mao đã làm gì cùng thời với
Woodstock8
Nam
Kinh là một thành phố lớn có 500.000 ….con số người bị xử tử ở Nam Kinh là quá
ít, cần phải giết nhiều người Nam Kinh hơn nữa.
- Chỉ
thị của Mao Trạch Đông đàn áp các phong trào phản cách mạng ở Nam Kinh và Thượng
Hải
Mao Trạch Đông được tôn vinh vì ông đã tái
thống nhất Trung Quốc theo luật lệ của Trung Quốc hay là luật “Hán” tộc, trục
xuất vô điều kiện tất cả người nước ngoài, khôi phục niềm kiêu hãnh của người
Trung Quốc. Điều đó nói lên cái giá quá lớn mà nhân dân Trung Quốc đã phải trả
bằng máu, nước mắt, mồ hôi, lao động cưỡng bức, tù tội, và sự hoang tưởng cực kỳ
nặng nề về sự giải phóng theo kiểu cộng sản chủ nghĩa mà Mao nghĩ ra.
Bạn hãy nghĩ xem trong khi Hitler giết hay tiêu
diệt khoảng 12 triệu và Stalin khoảng 23 triệu dân thường trong các nhà tù và
cuộc thanh trừng của hai vị này, danh sách người chết dưới thời của Mao là
khoảng từ 49 đến 78 triệu. Điều đó khiến Mao trở thành kẻ giết người hàng loạt
ác độc nhất trong mọi thời đại – ít ra là theo Piero Scaruffi, người đã liệt kê
phân loại những cuộc diệt chủng kinh hoàng nhất trong lịch sử.
Trên thực tế, trong suốt hai thập kỷ rưỡi cai
trị của Mao, khi bản thân Mao chưa từng bơi qua sông Dương Tử vì mục đích thể
thao, ngài Chủ tịch cuồng tín này đã nhảy từ một chương trình điên rồ hay một
cuộc thảm sát này sang một cái khác tương tự. Chẳng hạn, chương trình “Đại nhảy
vọt” của ông này gồm việc luyện toàn bộ sắt thép trong nước tại những xưởng rèn
tự chế vô dụng và tận diệt chim sẻ. Thảm họa kinh tế và nạn đói lan tràn là hệ
quả không thể tránh khỏi sau những bước cải cách điên cuồng theo nghĩa đen của
Mao.
Không kém thảm họa – và khủng khiếp – là những
cuộc thanh trừng định kỳ của Mao nhằm vào các phần tử phản cách mạng, trí thức,
các đảng viên trong đảng của ông được ông dán cho cái nhãn “những kẻ theo con
đường tư bản”. Hiện tượng còn được gọi là “Cách mạng Văn hóa” của những năm 1960
là cực kỳ tàn bạo; và tất cả những ai sống qua thời kỳ đó đều thấy bàng hoàng
bởi những gì đã diễn ra trong cuộc cách mạng này.
Trong thời kỳ Cách mạng Văn hóa này, khi các
ban nhạc Rolling Stones và Beatles đang nổi lên ở nước Anh làm sôi động thế giới
âm nhạc và những người hip-pi tìm kiếm hòa bình và tình yêu trên những cánh đồng
ở Woodstock, những ủy viên đội trật tự điên rồ còn được gọi là Hồng Vệ binh sục
khắp mọi ngóc ngách tìm kiếm các đối tượng để thực hiện hành vi bạo lực chính
trị khác thường của họ. Đồng thời, các doanh nhân, trí thức, giáo sư bị quy kết
là loại cặn bã xấu xa của đất nước Trung Quốc và bị cưỡng bức lao động chân tay,
còn những người thiếu nhiệt tình cách mạng thường bị “lùa”, bị hạ nhục công
khai, đánh đập và giam giữ nhiều năm trong trại lao động. Ngay cả khi nền kinh
tế Trung Quốc tiếp tục rơi sâu vào trì trệ, người Trung Quốc vẫn được dạy nói
dối để sống sót và nghe lời để tiến thân; và tấm hoàng bào kiểu Orwell khoác lên
nước Cộng hòa Nhân dân này vẫn là di sản bền vững nhất của Mao.
Chủ nghĩa Tư bản Nhà nước trỗi dậy từ đống
gạch vụn của Chủ nghĩa Cộng sản Nhà nước
Mèo
trắng hay mèo đen không quan trọng, miễn là nó bắt chuột.
- Đặng
Tiểu Bình
Người đưa Trung Quốc thoát khỏi bãi lầy kinh tế
kiểu Mao chính là Đặng Tiểu Bình. Ông Đặng từng là một nhân vật cách mạng, một
lãnh đạo đảng đã bị thanh trừng và đưa về làm việc tại một nhà máy sản xuất máy
kéo trong Cách mạng Văn hóa. Sau khi con trai ông Đặng bị Hồng Vệ binh đánh đập
và ném từ cửa sổ tầng tư, Đặng được Hoa Quốc Phong, người thừa kế của Mao, ân xá
và phục hồi.
Sau cái chết của Mao Chủ tịch, Đặng quỷ quyệt
đã cáo già hơn vợ góa của Mao và bè lũ Bốn tên tai tiếng của bà này cũng như
nhiều mưu hơn người đã cứu mạng Đặng. Trong khi Đặng chưa bao giờ chính thức
tuyên bố một chức vị chính thống trong đảng, một cách không chính thức Đặng đã
nắm quyền lực, và ai cũng hiểu rằng Đặng là chủ nhân thực sự của gánh múa
rối.
Thực tế, Đặng Tiểu Bình chính là nhân vật quan
trọng nhất ở Trung Quốc ngày nay ít ra với hai lý do. Thứ nhất, khi
nguyên thủ Liên Xô Mikhail Gorbachev nhượng bộ người biểu tình và chấp thuận sự
tan rã của Cộng sản Liên Xô, thì chính Đặng là người đã lệnh cho quân đội Trung
Quốc tàn sát những người biểu tình tại quảng trường Thiên An môn năm 1989 để bảo
vệ nhà nước Cộng sản Trung Quốc tàn nhẫn và ưa đàn áp.
Một điều cũng không kém phần quan trọng khác,
Đặng được tôn vinh là đã một mình thúc đẩy sự phát triển của cái nhãn chủ nghĩa
tư bản con buôn được nhà nước bao cấp, là dấu hiệu đặc trưng của nền kinh tế
“lợi mình, hại người” của Trung Quốc ngày nay. Cũng chính Đặng là người mở ra
các đặc khu kinh tế cho người phương Tây và là người rốt cuộc đã tung ra một lực
lượng lao động khổng lồ trên thị trường thế giới được trang bị những vũ khí mạnh
để phá hoại những công việc làm ăn, những thứ vũ khí như trợ cấp xuất khẩu phi
pháp và thao túng tiền tệ.
Đó là một Trung Quốc ngày nay được Mao và Đặng
tạo ra, một đất nước tàn nhẫn với nhân dân của mình bao nhiêu thì xấu chơi với
đối tác thương mại bấy nhiêu. Trong chương tiếp theo, chúng tôi sẽ liệt kê phân
loại sự đàn áp và tàn bạo trong tất cả những cái chết do Trung Quốc trên đất
nước Trung Quốc chẳng có gì là vinh quang. Khi chúng tôi thực hiện việc đó, bạn
sẽ thấy di sản song sinh của Chủ tịch Mao và Đặng Tiểu Bình tiếp tục sống như
thế nào trong một nhà nước cảnh sát toàn trị ngày càng tàn bạo trong lịch
sử.
–––––––––––––––––––––––––––
4 Tác giả ám chỉ tác phẩm “1984″ của nhà văn
George Orwell, mô tả chế độ toàn trị tàn bạo. ND
5 “The big lie”: một kỹ thuật tuyên truyền của
Đức quốc xã, do Adolf Hitler đưa ra cho rằng sự dối trá lớn đến mức trơ trẽn dễ
lừa được quần chúng hơn là những dối trá nhỏ. ND
6 Tên đầy đủ của cuốn sách “The Emperor’s
Giraffe and Other Stories of Cultures in Contact”. Cuốn sách mô tả những trùng
hợp kỳ lạ và những thay đổi không đoán định trước trong quá trình xảy ra những
sự kiện lịch sử Trung Quốc. ND
7 Tác giả ám chỉ Trung Quốc. Trung Quốc được
gọi là Zhōngguó. Âm đầu zhōng (中) có nghĩa là “trung tâm”
hoặc “trung” trong khi âm guó (國/国) có nghĩa là “vương quốc” hoặc “dân
tộc”. Tên gọi nói trên có thể dịch sang tiếng Anh theo nghĩa đen thành “Vương
quốc Trung ” hoặc “Vương quốc Trung tâm”. ND
8 Liên hoan âm nhạc Woodstock năm 1969 ở Mỹ có
nửa triệu người tham dự, được coi là dấu mốc quan trọng của nhạc Rock and Roll.
Woodstock là biểu tượng cho văn hóa phương Tây những năm 1960-1970. ND
P.N.& G.A.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét